Kazakistan’da halk baskı altında

Kazakistan’da 2 Ocak’ta başlayan eylemlerde 2’si çocuk 164 kişi hayatını kaybetti. Gözaltına alınanların sayısı 6 bine ulaşırken OHAL’in devrede olduğu Almatı’da ise insanlar temel ürünlere erişmekte zorluk çekiyor.

Kazakistan'da halk baskı altında

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Kazakistan’da emekçi eylemleriyle başlayıp ülke genelinde siyasi iktidara karşı ırk ayaklanmasına dönüşen protestoların güçlü olarak bastırılmasının ardından acı bilanço ortaya çıktı.

Sağlık Durumu Bakanlığı, protestolarda 2’si çocuk 164 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Protestoların en yoğun yaşandığı ticaret kenti Almatı’da 103, diğer kentlerde 61 kişinin yaşamını yitirdiğini duyuran bakanlık, ölenlerden kaçının güvenlik görevlisi olduğunu belirtmedi. Kazakistan Çocuk Hakları Ombudsmanı Arujan Sain ise 11 yaşındaki bir çocuğun Almatı kentinde anne babasıyla yürüyüş yaparken açılan ateş sonucu hayatını kaybettiğini duyurdu.

GAZETECİLERE ALEV AÇILDI BİRÇOĞU GÖZALTINA ALINDI

Tokayev yönetimi, ülkede ilan edilen “yüksek risk alarmı” sebebiyle emniyet güçlerini zor uygulaması yönünde görevlendirmiş durumda. Tokayev’in “Teröristleri öldürmeliyiz” diyerek “vur” emri verdiği güvenlik güçlerinin insan hakları ihlalleri ise sürüyor. İngiliz Daily Mail gazetesinin, önceki gün yayımladığı görüntülerde, maskeli çevik zor polislerinin bir kişiyi döverek gözaltına aldığı, gazetecilerin olduğu bir gruba da kasıt alarak alev açtığı görüldü.

Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) de 4 Ocak’tan bu yanlamasına en düşük sekiz gazetecinin eylemleri peşine düşüp takip ederken gözaltına alındığını, iki internet sitesinin yasaklandığını ve gazetecilerin hapis cezasıyla tehdit edildiğini aktardı. CPJ’nin Avrupa ve Orta Asya Program Koordinatörü Gulnoza Said, “Kazak hükümetini medya mensuplarını gözaltına almayı durdurmaya, özgürlük data akışını sağlamaya ve sahadaki gazetecilerin güvenliğini karşılamak için olası olan tüm önlemleri almaya çağırıyoruz” açıklaması yaptı.

ALMATI’DA HALK MARKET ÖNÜNDE SIRA BEKLİYOR

Ülkenin en büyük kenti Almatı’da ise bazı işyerlerinin tekrar açılmasıyla birlikte insanlar gıda edinmek için dışarı çıktı. Yakıt istasyonları önünde vasıta kuyrukları oluştu. Akaryakıt istasyonlarının kapanmasının, takriben 2 milyon nüfuslu kentteki gıda dağıtımını kesintiye uğrattığı aktarıldı. Başkent Nur Sultan’ın bütün antre ve çıkışlarına da polis denetleme noktaları kuruldu. Uzay üssünün bulunduğu Baykonur kentinde ise protesto olmamasına rağmen alkollü alkol satışı kısıtlandı, gece sokağa çıkma yasağı bildiri edildi. Ülke genelinde internet kesintisi ise sürüyor. Almatı Havalimanı’ndan halen milletlerarası uçuşların yapılamadığı da belirtildi.

BBC’nin Kazakistan muhabiri Abdujalil Abdurasulov ise Almatı’dan aktardığı gözlemlerinde, “Büyük süpermarketlerin kapanması sebebiyle Almatılılar yiyecek sıkıntısıyla aleyhinde karşıya. Açık olan mağazalar ise sadece nakit kabul ediyor ancak para çekecek bir yer bulmak baskı. İnternet kesik ve taksiye binmek de riskli. Protestolar şu an için sonlanmış olsa da hükümete karşısında hoşnutsuzluk devam ediyor. Yeni bir kıvılcım, diğer bir protesto dalgasına yol açabilir” görüşlerine yer verdi.

PROTESTOLARLA İLGİLİ YÜZLERCE DAVA AÇILDI

Kazakistan Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise Tokayev başkanlığında Ulusal Emniyet Komitesi toplantısının yapıldığı aktarıldı. Açıklamaya tarafından, Tokayev’e protestoların bilançosu hakkında bilgi verildi. Olaylar sebebiyle 125 dava açıldığı ifade edilen açıklamada, “Karakollara 5 bin 800 birey getirildi, bunların önemli kısmı yabancılar” denildi. Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) barıştırma gücünün bir takım stratejik binaları koruma altına aldığı ifade edilen açıklamada, şiddete başvuran protestoculara yönelik operasyonların süreceği aktarıldı.

RUSYA ÜLKEYE BİR GRUP ASKER DAHA GÖNDERDİ

Rusya ise Kazakistan’a yeni askeri birlik yolladı. Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü Igor Konaşenkov, Kazakistan’daki Rus askerlerinin Almatı’da havalimanı, Rusya konsolosluğu ve öteki önemli kurumların güvenliğini sağlayacağını söyledi. ABD ve Avrupa Birliği (AB) ise Rus askerlerinin ülkedeki faaliyetlerini yakından takip etmeye devam ediyor. ABD’yle Rusya arasında konuya ilişkin polemik yaşanırken AB’den ise bir defa daha “uyarı” yapıldı. AB Dış İlişkiler ve Emniyet Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, “Dış askeri takviye Kazakistan’ın egemenliği, bağımsızlığı ve vatandaşların esas haklarına hürmet göstermelidir” açıklaması yaptı. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise ülkedeki askerlerine ilişkin ABD’den gelen eleştirilere “Bu konu ABD’lileri kuşkusuz ilgilendirmiyor” tepkisi vermişti.

***

Minimum vergi artırıldı, tepki çeken zamlar ertelendi

Kazakistan Çalışma ve Sosyal Emniyet Bakanlığı, en düşük ücretin yüzde 41 artırılarak 42 bin 500 tengeden 60 bin tengeye (139 dolar) çıkarıldığını, emekli maaşı ve sosyal takviye alanların hesaplarına 176,8 milyar tenge aktarıldığını açıkladı. Kazakistan Ekonomi Bakanlığı su, doğalgaz, elektrik hizmetlerinde 1 Temmuz’a dek zam yapılmayacağını duyurdu. Bakanlık, söz konusu millet hizmetleri tarifelerinin artırılmasına ilişkin bir moratoryumun gündemde olduğunu aktardı. Keza belirtilmiş memur kategorilerinin maaşlarında 2022’den 2025’e değin takvim ortalama yüzde 20 oranında aşamalı bir yükselme yapılacağı da belirtildi. Ülkenin Tengiz petrol sahasındaki işçilerin de maaşlarına yüzde 50 zam yapılacağı belirtilmiş açıklamada, Tengiz’de eylemlerin sona erdiği ve çalışanların göreve döndüğü belirtildi.

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir