İran’ın doğalgazı kesmesi Türkiye’ye mesaj mı?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in, İran’ın doğal gaz akışını kesmesinin arkasından sanayide yapılacak kesinti öncesinde sektör temsilcileri ile yaptığı toplantıda, “Kış ayları bitince yapılmasını istedik, lakin İran bunun mümkün olmadığını söyledi” dediği öğrenildi. CHP’li Utku Çakırözer, “İran ola ki de Türkiye’ye mesaj veriyor?  Suudi Arabistan ile, Körfez’deki emirlikler ile swap anlaşmaları arkasında koşarken acaba Türkiye İran’ı unuttu mu? Neden İran ikna edilemedi? Neden yaz aylarında yapılabilecek olan bir tamirat bugün ısrarla 10 günlük kesinti ile tamamlanmak istenmekte” dedi.

İran'ın doğalgazı kesmesi Türkiye'ye mesaj mı?

İran’ın, “teknik arıza” gerekçesiyle Türkiye’ye doğal gaz akışını 10 gün süreyle kesmesinin ardındaki Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, sanayi ve elektrik santrallerinde doğal gaz tüketimini yüzde 40 oranında kısıtlama kararı aldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Ocak’ta İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile telefonda görüştü.

Bilhassa sanayi tesislerinde yapılan enerji kesintileri sebebiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez ile Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, 23 Ocak Pazar günü organize sanayi bölgeleri başkanları, TOBB sektör meclis başkanları, oda başkanları, ASKON, MÜSİAD, TİM genel başkanları, BOTAŞ ve TEİAŞ’ın üstteki düzel yöneticileri ile çevrimiçi olarak bir araya geldi.

Dönmez’in, “İran’dan gazın kesilmesinin üretimi güya yarıya etkilediğini” söylediği, şehirlerin gazının kesilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle sorunu sanayi üzerinden yönetmeye çalıştıklarını belirttiği aktarıldı.

BAKAN DÖNMEZ İRAN’IN GEREKÇESİNİ AKTARDI

Edinilen bilgiye takriben; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, toplantıda, İran’ın kesinti kararı ile ilgili bilgi kirliliği olduğuna dikkat çekti. Dönmez, “BOTAŞ’ın İran’a borcu olduğu ve İran gazı iletmesine karşın Türkiye’nin teknik sorunlar nedeniyle gazı alamadığı gibi iddiaların hayali” olduğunu dile getirdi.

“İRAN, İLETİM HAKLARINDA FIRARI OLDUĞU GEREKÇESİYLE 10 GÜNE İHTİYAÇ OLDUĞUNU BİLDİRDİ”

İran’ın kesinti gerekçesini aktaran Dönmez, sanayicilere, “İran’ın geçen hafta iletim hatlarında firari olduğunu ve düzeltmek için 10 güne gereksinim olduğunu bildirdiğini” belirtti. Bakanlık ekiplerinin kaçağın olduğu yere gittiğini ve doğrulama ettiğini ifade eden Bakan Dönmez’in, “Biz, İran’dan en azından durumun şimdilik idare edilmesini ve büyük tamiratın kış ayları bitince yapılmasını istedik ama İran bunun olası olmadığını söyledi” dediği öğrenildi.

“İRAN’IN İÇ TALEBİ ARTIYOR, RESMİ OLARAK İFADE ETMESE DE FARKINDAYIZ”

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez’in, İran’ın firari gerekçesi ile ilgili olarak da “İran da şu anda önemli bir soğuk hava dalgasıyla karşısında karşıya ve kendi iç doğal gaz talebi artıyor. Bunu İran resmen ifade etmese de biz durumun farkındayız. Bu, İran’ın bize doğal gazı azaltması için mazeret değil. Çünkü İran’la aramızda iletimle ilgili sözleşme var. Bu kontrata uyulması gerekiyor” bilgisini verdiği açıklama edildi.

10 GÜN DÜŞÜK KAPASİTE VEYA 2-3 GÜN TAM KAPANMA SONRASI TAM KAPASİTE

Bakan Dönmez’in, sanayicilere, “Bunu 10 günde atlatabileceğimizi düşündük. 10 gün düşük kapasiteyle çalışılacağına, 2-3 gün tam kapanma yapıp sonra bütün kapasiteye dönülsün önerisi geldi. Biz de ‘işlenmiş’ dedik” dediği belirtildi.

TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi ve CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Bakan Dönmez’in açıklamalarını ANKA Haber Ajansı’na değerlendirdi:

“TÜRKİYE İRAN’I İKNA EDEMİYOR”

“Türkiye’de bugün, memleketim Eskişehir’de ve 81 ilde binlerce sanayi kuruluşu şalter indirdi. Imal yapılamıyor. Milyarlarca dolarlık üretim ve ihracat zararı laf konusu. Gerekçesi; İran doğal gazı kesti. Peki İran neden doğal gazı kesti diye baktığımızda; Enerji Bakanı ve Sanayi Bakanı’nın sanayicilerle paylaştığı bir bilgi var. İran, ‘hatta bir kaçak olduğunu’ söylüyor, Türkiye bu kaçağın tamiratının yaz aylarında yapılmasını istiyor, rica ediyor. Ama İran 10 günlük kesinti yapma konusunda ısrarcı oluyor. Türkiye, İran’ı ikna edemiyor. İkinci konu; İran doğrusu kendi iç pazarında, yani kendi ülkesinde de doğal gaza ihtiyacı olduğu için komşularına, Irak’a, Türkiye’ye karşın kesintilere gittiği yönünde iddialar söz konusu.

“ARABİSTAN’DA SWAP ANLAŞMALARI PEŞİNDE KOŞARKEN İRAN UNUTULDU MU”

Gerekçesi her ne olursa olsun Türkiye’nin bunu komşusu ile çözememiş olması, İran’ı ikna edememiş olması, koskocoman bir başarısızlıktır. çok büyük bir sıkıntıdır. İran yönetimine yapılacak olan tamiratın yaz aylarına bırakılması konusunda Türkiye’nin sözünü dinletemiyor olması, doğrusu başka sıkıntıların habercisi. İran, ola ki de Türkiye’ye mesaj veriyor. Olur Ya de Suudi Arabistan ile, Körfez’deki emirlikler ile swap anlaşmaları ardındaki koşarken acaba Türkiye İran’ı unuttu mu? Acaba kara kışın ortasında doğal gaz tedariki konusunda yaşanacak sıkıntılar önceden hissedilerek İran’a gidilmesi mi gerekiyordu?

ne olursa Türkiye, İran’ı ikna etme konusunda başarılı olamamıştır. Dış politikadaki bu öngörüsüzlüğün, bu beceriksizliğin, bu başarısızlığın hesabını Türkiye’de binlerce sanayi kuruluşu çekmekte.

Niçin İran ikna edilemedi? Niçin yaz aylarında yapılabilecek olan bir tamirat bugün ısrarla 10 jurnal kesinti ile tamamlanmak istenmekte? İran yönetimi bu konuda Türkiye’ye bir mesaj mı veriyor? Bu konular üstünde düşünen yok, adım atan yok. Arabistan’da, Birleşmiş Arap Emirlikleri’nde, Katar’da gezen devlet yöneticilerinin gerçekte belki bugün Tahran’da olması gerekiyor ya da İranlı muhataplarını Türkiye’ye eğlence etmesi gerekiyor. Bir an önce İran ile bu sıkıntının aşılması, yeniden tekrarlanmaması için temasların yapılması gerekirken hiçbir adım atılmamakta.

“BİR DAHA YAŞANMAMASI İÇİN TEMINAT ALINMASI GEREKİYOR”

Ortadaki dış politika başarısızlığının bilançosunu, cezasını maalesef vatandaşımız, üreticimiz, sanayicimiz çekmektedir. Bir an önce bu hatadan vazgeçilmeli. İran ile tüm temas yolları denenerek, bu kesintinin sona ermesi ve kış sürdüğü sürece de bir daha böyle bir kesintinin yaşanmaması için güvence alınması gerekir.”

(ANKA)

Yorum yapın