İran ile Taliban’ın sorunları bitmez

Uluslararası tanınırlık peşindeki Taliban’ın, İran’ı ziyaret etmesi beraberinde kimi soru işaretlerini de getirdi. İran Uzmanı Bariz’e tarafından Taliban ile Tahran arasındaki sorunların giderilmesi çok zor.

İran ile Taliban’ın sorunları bitmez

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Afganistan’da geçen ağustos ayında yönetimi ele geçiren Taliban, ayrıca komşu ülkelerle keza de milletlerarası arenada meşrutiyetini karşılamak için adımlar atmayı sürdüyor. Taliban, ülkedeki Şii Hazaralar sebebiyle gergin bir ilişkiye sahip olduğu İran ile geçen günlerde Tahran’da masaya oturdu. İran, Taliban’ı resmen tanımasa da Taliban yönetiminin Dışişleri Bakan Vekili Emirhan Muttaki ile İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan görüştü.

Abdullahiyan görüşmede, Afganistan’da geniş katılımlı hükümetin kurulmasına değinerek Afgan halkına insani yardımları sürdüreceklerini söyledi. Görüşmede keza iki ülke arasındaki ‘su sorunu’ da ele alındı ve bu konuyla ilgili bilirkişi ekiplerin görüşme yapması kararlaştırıldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ziyaretin İran’ın Taliban’ı resmen tanıdığı anlamına gelmediğini de açıklama etti.

GÖRÜŞMELER ÖNEMLİ

Avrasya Stratejik Incelemeler Merkezi’nden İran Uzmanı Arif Belirgin’e tarafından, Tahran ile Taliban arasındaki görüşmeler iki ülke için de önemli. Ancak bu görüşmeler Kabil’in sorunları için bir çözüm özelliğinde yok. Zira Keskin’e tarafından Taliban mezhepçi, etnikçi ve dinci görüşlerini bir kenara bırakmadığı sürece Afganistan içerisindeki sorunlar devam edecek. Arif Belirgin, “Görüşmeler sonucunda İran ve Afganistan arasındaki bölgesel çatışmalar durabilir, ülkeler arası gerçekleşen polemikler son bulabilir. Ancak Afganistan içindeki esas problem değişmez” dedi.

iran-ile-taliban-in-sorunlari-bitmez-967708-1.
Arif Keskin – İran Uzmanı

Bariz, ABD’nin, Afganistan’dan çekilmesinden İran’ın memnun olduğunu ancak Taliban’ın ülkenin yönetimini ele geçirmesinin Tahran için büyük sorunlar yarattığını söyledi. “İran ve Afganistan aralarında içinden çıkılamayacak, fazla daha kompleks bir şart var” diyen Bariz, Tahran’ın laf konusu görüşmeyi Afganistan’da yaşamış Taciklerin, Hazaraların ve Şiilerin durumunu önemsediği için talep ettiğini dile getirdi: “Taliban, azınlıkları toplu göçe zorlarken, bu gruplara yönelik yankı uyandıracak eylemler gerçekleştiriyor.”

Belirgin, İran ve Çin gibi ülkelerin ‘resmiyette tanımasa’ da Taliban ile işbirliği içerisinde olduğunu da belirtti. İran Uzmanı, “Örneğin Taliban, İran’a gittiğinde enerji, ticaret gibi konular üzerine anlaşmalara vardığı söyleniyor. Görüldüğü gibi resmen tanınmazsa yakın zamanda bu şart değişken. Yaklaşık Olarak tüm ülkeler Afganistan’ın radikal bir üsse dönüşmesinden endişeleniyor. Bu tür korkular Taliban’ın elini güçlendiriyor” diye konuştu.

TACİKLER MASADA

Keskin, Muttaki’nin Tahran’a yaptığı ziyarette, Tacik kökenli Milli Direniş Cephesi Başkanı Ahmed Mesud ve eski komutanlardan İsmail Han ile bir araya gelmesini de değerlendirdi. “Mülâkat, Taliban’ın zinde pozisyonda olduğunu gösteriyor. Bu mülâkat de İran’ın baskısı ile gerçekleşti diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı

Afganistan Ulusal Direniş Cephesi liderleri, Taliban’ın ülkede yönetimi ele geçirmesine karşısında muhalif bir tavır sergilerken, iki taraf arasında Kabil’in kuzeyindeki Penşir’de çatışmalar yaşanmıştı. 1990’lı yıllarda Taliban’a aleyhinde boyun eğmez ve “Penşir Aslanı” lakabıyla anılan Kuzey İttifakı Lideri Ahmed Şah Mesud’un oğlu olan Mesud, eylül ayında güçlerinin hâlâ Penşir’de bulunduğunu ve Taliban’a karşısında savaşmaya devam edeceklerini söylemişti.

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir