Devlet halka hızlı test dağıtmalı

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, uzayıp giden deneme kuyruklarına uyarı çekerek, “Sıhhat çalışanları bile deneme yaptırmakta önemli sıkıntılar yaşıyor. Bizim seri testlere ihtiyacımız var. Çoğu ülke vatandaşlarına seri deneme dağıtıyor” dedi. Bazı meslek ve yaş grupları için aşının gerekli olmasını gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Yavuz, Turkovac aşısı için de “Turkovac dahil inaktive aşıların, yaşlıları Omicron’dan koruması pek mümkün yok” diye konuştu.

Devlet halka hızlı test dağıtmalı

İsmail ARI

Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu Üyesi ve Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Başkanı Prof. Dr. Serap Yıldırım Yavuz, Omicron varyantı nedeniyle olgu sayılarının daha da artacağı uyarısını yaptı. BirGün’ün sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Yavuz, Omicron’a karşı önlemlerin sıkılaştırılması, hızlı testlerin yaygınlaştırması ve bazı meslek grupları için aşının zorunlu tutulması gerektiğini vurguladı.

VAKA SAYILARI ARTACAK

► Omicron varyantıyla son 15 günde olgu sayıları üç kattan artı arttı. Vaka sayılarının şubat ayında pik yapacağı söyleniyor. Bu tabloyu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Omicron’un böyle bir risk taşıdığı öngörülüyordu. Bilimsel veriler bize daha da fazlasının olacağını öngördürüyor. Güney Afrika’da hastaneye yatış oranları düşük oldu ve İngiltere’de de pek görünüyor. Ama ‘Yeterince aşılanmamış toplumlarda ve aşısız kişilerde de tablo böyle mi olacak?’ sorusunun yanıtı demin verilmedi. Güney Afrika’da birincil 2 dalgada yeterince tedbir alınamadığı için toplum çok etkilenmiş, toplumun büyük bölümü hastalığı geçirerek bağışıklık kazanmıştı, İngiltere’de ise aşılanma oranı fazla artı. Fakat ABD ve bizim ülkemiz gibi nüfusunun yüzde 60’ı aşılanmış ülkeler için kaygılar var.

İstanbul’da hastanelerde yoğunluk var, çoğu insan da hastalığı hafif geçirdiği için deneme bile yaptırmıyor. Omikron ile ilgili tüm dünyada, aşırı büyüyen vaka sayıları sebebiyle hastanelerin eksik kalabileceği, sistemin tıkanabileceği endişesi var. Keza sağlıkçılardan da çok sayıda kişi hastalanabiliyor ve bu da sıhhat hizmetinde sıkıntılara yol açıyor. Özellikle aşısızlarda vefat oranlarının eksik olmayacağı yönünde kaygılar da var. Önümüzdeki günlerde vaka sayılarının çabuk artacağı öngörülüyor. Artmaması için önlemlerin sıkılaştırılması gerekiyor.

devlet-halka-hizli-test-dagitmali-965599-1.
Prof. Dr. Serap Yıldırım Yavuz

YATAKLAR AYRILIYOR

► İstanbul öncelikle elde etmek üzere ülke genelinde hastanelerin durumu nedir?

Şu an hastanelerde bir sıkışma değil ama Covid-19 hastaları için öteki servislerdeki yataklardan yer ayrılıyor. Dolayısıyla siz Covid hastalarına yer açtıkça diğer hastaların yerini azaltmış oluyorsunuz. Yani hastanelerde yatak sorunu yok lakin diğer bir yerden yatak azaltarak sürece devam ediliyor.

Türkiye’nin pandemide en büyük kozu yoğun bakım ve olağan yatak kapasitesinin fazla olması. Burada bir avantajımız var ama Omicron için öngörüler dikkate alındığında yatak kapasitesine güvenerek toplumdaki önlemlerden vazgeçmek öyle rasyonel değil; bu durum çok sayıda ölümle sonuçlanabilir. ABD’de hastane yatışlarında artışlar, bir takım yerlerde yatak bulgu sorunları başlamış durumda.

AŞI ZORUNLULUĞU KOŞUL

► Aşılama oranı ülkemizde yüzde 60’larda oysa buna rağmen önlem alınmadığını görüyoruz. Aşılama oranını artırmak için hangi adımlar atılmalı?

Elbette önlem alınması gerekiyor. Almanya’ya bakın, belli yerlere girmek için sıkı önlemleri var. Mesela bütün aşılı olmayanlar restoranlara giremiyor. Olumsuz testi olmayanlar stadyumlara gidemiyor. Bu stil sıkılaştırılmış önlemler alınmalı. Toplumda kalabalıkların bir araya gelmesini azaltacak, enfeksiyonun yayılmasını azaltacak devlet eliyle dargın önlemler gerekiyor.

Omicron böylece hafife alınacak bir şey değil. Almanya büyük oranda Omicron varyantını sınırlandırdı. Çünkü önlemlerini hiçbir vakit azaltmadı. Birçok ülke de bazı iş grupları için aşı zorunluluğu getiriyor örneğin…

► Siz de bir takım meslek grupları için aşının zorunlu olması gerektiğini ifade ettiniz daha önce. Aşı kimler için zorunlu olmalı?

50 yaş üstü için İtalya aşı zorunluluğu, yeniden Fransa bir takım gruplara aşı zorunluluğu getiriyor ve biz de yapmalıyız. Bu stil önlemlerin hepsini destekliyorum. Ön hizmetlerde çalışanlar, sağlık çalışanları, öğretmenler, hizmet sektörü ve halka teması olan herkese aşı zorunlu olmalı. Hastalığı ağır geçirecekler için de o kadar. Çünkü bundan böyle kararsızlık duyacağımız bir şey kalmadı. Bu aşılar milyonlarca doz üretilmiş, ölümü azalttığı görülmüş. Ölenlerin büyük çoğunluğu da aşısızlar.

Kalabalıkları eksilmek için önlemler almalıyız. Bizde her yer açık ve hiçbir kısıtlama değil. Bu aslında Omicron için yerinde bir ortam değil. Belli yerlere girişte kısıtlayıcı önlemler uygulamalıyız. Ek dozunu yaptırmayanlar için de kısıtlamalar ve deneme zorunluluğu olmalı. Öğrencilere de aşı gerekli olmalı. Okulların açık kalması için en kuvvetli tedbir bu.

TOPLUMUN YÜZDE 40’I AŞISIZ

► Daha kış mevsiminin ortasındayız ve her geçen gün ağırlaşan bir tablo var. Gelecek haftalarda tekrar kapanma olur mu?

Sağlık Durumu Bakanlığı’nın bütün kapanma gibi bir niyeti değil benim bildiğim kadarıyla. Ülkemizde aşılanma ve ek dozları yaptırma oranı tatmin edici değil ve bu da enfeksiyonun toplumda yayılmasına ve ölüm sayılarının artmasına yol açıyor. Bunun için de muhakkak kısıtlamaların uygulanması gerekiyor. Adamakıllı kapanma aşamasına gelmeden öteki önlemlerle de bu enfeksiyon sınırlandırılabilir. Elimizde ölümü engellediğini bildiğimiz bir aşı var lakin toplumun yaklaşık yüzde 40’ı aşısız. Aşılanma oranlarını artırmamız gerekiyor. Bütün dünya da bunu yapıyor, biz de bunu yapmalıyız. Aşı kampanyasının hızlandırılması lazım. Aşı tereddüdü yaşayanlara aşının ne kadar tehlikesiz ve etkili olduğu anlatılmalı.

HIZLI TEST ŞART

► Birçok ülke hızlı deneme dağıtıyor halkına ama ülkemizde PCR testi kuyrukları uzayıp gidiyor, bu da rahatsızlık yaratıyor. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Test kuyrukları doğrusu çok uzun şimdi İstanbul’da. Afiyet çalışanları bile gidip deneme yaptırmakta ciddi sıkıntılar yaşıyor. Bizim şu anda bir taraftan PCR çalışan laboratuvarlardaki birey sayısını şipşak artırmamız, bundan başka da hızlı testleri kullanıma sokmamız lazım. Türkiye’de hâlâ süratli testler rutinde kullanılmıyor. Bu testleri Türkiye’de de üretilenler var ve bunu duyuyoruz. Bakanlığın bu testlerden kaliteli ve güvenilir olanları çabuk bir şekilde dağıtması gerekir. Binlerce insan hastanelere başvuruyor ve kimsesiz PCR testiyle bununla üatesinden gelmek muhtemel değil. Okulların açık kalması için İngiltere ve Almanya sürekli çabuk deneme yapıyor. Bu testler insanlara ücretsiz olarak dağıtılıyor. Kaliteli bir çabuk teste derhal ihtiyacımız var.

devlet-halka-hizli-test-dagitmali-965600-1.

***

YAŞLILAR TURKOVAC’I TERCİH ETMEMELİ

► TURKOVAC aşısı da tartışılıyor. Çoğu uzman aşıya dair veriler açıklanmadığı için bu aşının güvenilir olmadığını savunuyor. Sizce TURKOVAC güvenilir bir aşı mı?

Covid-19 sürecinde ülke olarak aşı yapmamızın ne değin önemli olduğu anlaşıldı ve uzun bir aradan sonradan bu konuya yeterli kaynak ayrıldı. Bu ülkemiz için manâlı bir kazanımdır, bu nedenle ben TURKOVAC’ın üretilmiş olmasını sevinçle karşıladım. TURKOVAC evre 3 ara analiz sonuçları, bağımsız bilim insanlarından oluşan bir komite kadar değerlendirildi ve Çin’den alınan Coronavac aşısından daha az etkili olmadığı görüşüne varıldı. böylece, bu ara inceleme sonuçlarıyla acele başvuru onayına başvurularak tasdik aldı.

Buradaki sorun, acele kullanım onayına başvurulan dosya içeriğinin bilim dünyasıyla paylaşılmamış olması. Bu dosyanın neden açıklanmadığını ben de anlamıyorum, biz uzmanlık dernekleri olarak farklı platformlarda bu talebi ilettik fakat yanıt alamadık. Bu veriler açıklanmayınca insanların kafasında bocalama oluşması doğal, bundan bir üstünlük elde edilemez, bence bütün veriler açıklanmalı ve tüm bilim insanları görebilmeli.

Bir diğer konu, TURKOVAC dâhil inaktive aşıların, yaşlı ve bağışıklığı baskılanmışları Omicron’dan korumasının öyle muhtemel olmaması. İnaktive aşılar, yapılacak çalışmalarla, yerinde sonuçlanırsa daha genç ve çocuklarda konumlandırılabilir diye düşünüyorum.

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir