10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nde 2021 basın özgürlüğü raporu: Gazeteciler çalıştırılmadı!

CHP Milletvekili Utku Çakırözer, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nde 2021 yılı Basın Özgürlüğü Raporu’nu kamuoyu ile paylaştı. Rapora tarafından 2021’de minimum 475 gazeteci egemen karşısına çıktı, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün genelgesiyle gazetecilerin işlerini yapması engellendi, ekonomik kriz gazeteleri ve gazetecileri vurdu.

10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nde 2021 basın özgürlüğü raporu: Gazeteciler çalıştırılmadı!

CHP’nin gazeteci kökenli Milletvekili Utku Çakırözer, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nde 2021 yılı Basın Özgürlüğü Raporu’nu kamuoyu ile paylaştı.

Buna göre 2021 yılında gazeteciler yazıları, yorumları, paylaşımları bahane gösterilerek asgari 475 kez başat karşısına çıktı. 36 gazeteciye 80 yıl hapis cezası verildi. Gazetecilerin idareli krizle ilgili yorumları deha soruşturma konusu yapıldı.

Basın kuruluşları ve gazetecilere karşın maddi hamle ve zorlama da arttı. en düşük 31 gazeteci haber takibi esnasında gözaltına alınırken 105 gazeteci bedensel güç, müdahale etme ve tehditle karşı karşıya kaldı.

Gazetecilerin Anıtkabir’de haber takibi yapması ve sokakta mülâkat yapması dahi yasaklandı.

Anayasa Mahkemesi’nin, hak ihlali kararına rağmen Basın İlan Kurumu’nun gazetelere karşın ağır yaptırımları devam etti, RTÜK ise ekonomi yönetimindeki, pandemi ile uğraş ve orman yangınlarındaki ihmalleri eleştiren görüntü ve yorumlar için kanallara ceza yağdırdı.

Cumhurbaşkanlığının tasarruf genelgesi ve kur artışları da zor durumdaki milli ve lokal basın kuruluşlarını vurdu. 5 yerel televizyon yayınlarını önlemek zorunda kalırken, ulusal gazeteler eklerini kapattı, lokal gazeteler ise sayfa sayısı düşürdü, hafta sonu çıkmama kararı aldı.

Kanunsuzluk, taciz, rüşvet ve yarı konularda yüzlerce haber ve sosyal medya paylaşımına erişim engelleri sene boyu devam etti. Gazetecilerin haber yapmasının engellenmesi değin haberlere getirilen erişim engelleriyle de basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkına saldırıldı.

Raporda öne meydana çıkan maddeler şöyle:

GAZETECİLERE ŞİDDET, TEHDİT, GÖZALTI

• 2021 yılında Bursalı radyocu Hazım Özsu silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirirken, Kırım Haber Ajansı’nın Türkiye temsilcisi Açık Fikirli Taş da Ankara’daki ofisinde şüpheli biçimde ölü bulundu.

• Yıl her tarafında asgari 31 gazeteci haber takibi sırasında gözaltına alındı, 105 gazeteci ise somut baskı, engelleme ve tehditle karşısında karşıya kaldı.

BASINI ALIKOYMAK İÇİN GENELGE

• Protestolarda ses ve gösterme kaydını almasını engellemek nedeniyle nisan ayında çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü genelgesi, Danıştay kadar yürürlüğünün durdurulduğu aralık ayına kadar basın özgürlüğünü ve halkın haber alma hakkını sınırlama getirmek için sonuna kadar kullanıldı.

• 1 Mayıs eylemlerini, basın toplantılarını, kadına zorlama protestolarını, Övünç Yürüyüşü’nü, Boğaziçi direnişini izlemek isteyen gazeteciler genelge bahane gösterilerek engellendi.

• İstanbul’daki Övünç Yürüyüşü’nü peşine düşüp takip eden AFP fotomuhabiri Bülent Kılıç boğazına basılarak, zıt kelepçe ile gözaltına alındı.

ANITKABİR’E GİRİŞ DE CADDE RÖPORTAJI DA YASAKLANMIŞ

• FOX, Millet TV ve Reuters muhabirlerine yangın bölgesinde akreditasyon engeli getirildi.

• Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un Marmaris ziyaretini peşine düşüp takip eden BirGün Muhabiri Sarya Toprak’ın, köylüler ile kamuya açık olarak yapılan görüşmeleri tescil altına alması engellendi.

• FOX muhabiri Barıştırma Kaya, AKP Sözcüsü Ömer Çelik’in basın toplantısına alınmadı.

• Cumhuriyet, FOX TV ve Anka Haber Ajansı muhabir ve kameramanlarının Anıtkabir’de 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla düzenlenen töreni takip etmesi Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı göre akreditasyon gerekçesiyle engellendi.

• Ankara’da cadde röportajı gerçekleştirmek isteyen gazeteciler Büşra Taşkıran ve Öznur Değer polis göre engellendi.

• Tekrar cadde röportajı yapan 3 Youtuber gözaltına alındı arkasından konut hapsi ile cezalandırıldı.

GAZETECİLER 475 KEZ HAKİM KARŞISINA ÇIKTI

• 2021 yılında gazeteciler asgari 475 kez hakim karşısına çıktı. Gazeteciler haberleri, yazıları ve sosyal ağ paylaşımları nedeniyle cezaevinde tutulmaya devam ederken, Türkiye Gazeteciler Sendikası verilerine kadar 34 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde.

• 36 gazeteciye 80 yıl 8 ay 24 gün hapis cezası verildi. OdaTV eski Haber Müdürü Müyesser Yıldız 3 yıl 7 ay 10 gün, Tele 1 eski Ankara Temsilcisi İsmail Dükel de 1 yıl 15 gün hapis cezasına çarptırıldı. Evrensel Gazetesi Haber Müdürü Cem Şimşek’e 2015 yılında Alman karikatüristlerce yayımlanan karikatürlere ilişkin haber sebebiyle Cumhurbaşkanına hakaret suçlamasıyla 11 ay 20 gün hapis cezası verildi.

• Cumhuriyet yazarı Işık Kansu, BirGün Yayın koordinatörleri İbrahim Varlı ve Yaşar Okumuş ile muhabir İsmail Arı’nın da bulunduğu onlarca gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı.

EKONOMİK KRİZİ AÇIKLAMAK “SUÇ” SAYILDI

• Gazeteciler, tazminat davalarıyla susturulmak istendi. Demirören Grubu’nun Doğan Grubunu satın alırken Ziraat Bankası’ndan çektiği kredileri haberleştiren gazete ve gazetecilere tazminat davaları açıldı.

• Sağlık Bakan Yardımcısı Sabahattin Açık Fikirli, CHP milletvekili Murat Dikte’in soru önergesini haberleştiren Cumhuriyet’e 100 bin TL’lik dava açtı. Aydın eşine ait şirketin Sağlık Bakanlığı’ndan ihale aldığına ilişkin haberler sebebiyle de BirGün, Evrensel ve Cumhuriyet gazetelerine 100’er bin liralık tazminat davası açtı.

• BDDK’nin kabahat duyurusu üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, arasında gazeteciler Şeref Oğuz, Alican Uludağ, Belirlenmiş Çapa ve Mustafa Sönmez’in de bulunduğu 26 kişi hakkında soruşturma başlattı.

GAZETECİLER SİYASİLERİN HEDEFİNDEYDİ

• Gazeteciler sene baştan başa haberleri, paylaşımları nedeniyle siyasilerin hedefindeydi.

• MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Karar yazarlarını; İçişleri Bakanı Süleyman Asilzade BirGün ve Cumhuriyet gazeteleri ile yazarlarını hedef bölge paylaşımlarda bulundu.

• Soylu, Cumhuriyet’te yayımlanan toplam 313 haber ve köşe yazısı sebebiyle gazeteye 1 milyon TL manevi tazminat davası açtı.

• İçişleri Bakanı Müşaviri Burak Gültekin de yazısı sebebiyle Cumhuriyet Gazetesi yazarı Uzlaştırma Terkoğlu’nu, sosyal medya hesabı üzerinden korkutma etti.

• Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Sözcü’yü gaye alarak “Sözcü gazetesini okumuyorum. Kimse de gereksiz yere buna para verip almasın” dedi.

TAHAMMÜLSÜZLÜK AYM KARARI BİLE DİNLEMİYOR

• İktidarın kanal yönetimine yaptığı zorlama sonucu yayınlama hayatına bitirmek zorunda kalan Olay TV’de çalışan 180 medya emekçisi işsiz kaldı.

• Basın İlan Kurumu, yerel ve milli gazetelere yüzlerce gün devlete ait ilan kesme cezası verdi.

• Cumhuriyet’e 74 günü 2021’de almak üzere, 2 yılda 129 gün ilan kesme cezası verildi.

• BirGün’e yalnızca eylül ayında tam 22 gün ilan kesme cezası uygulandı.

• 2019 yılından bu yandan 835 gündür duyuru alamayan Evrensel’e toplamda 103 gün bildiri kesme cezası verildi.

• AYM, Basın İlan Kurumu’nun Korkusuz Gazetesi’ne verdiği “İlan kesme” cezasını “İfade ve basın özgürlüğü ihlali” olarak değerlendirerek Anayasaya aykırı buldu. Bu karara rağmen, aynı ay içinde gazetelere suç oluşturan yağdırmaya devam eden BİK, Birgün’e 2, Evrensel’e 5 gün duyuru kesme cezası verdi.

TV YORUMLARINA PARA CEZALARI YAĞDI

• 2021 yılında da RTÜK televizyon kanallarına ceza yağdırdı.

• RTÜK üyesi İlhan Taşçı’nın verilerine kadar, Insanlar Tv’ye 23, TELE 1’e 21, FOX TV’ye 15, KRT’ye 8, Habertürk’e 4 olmak üzere iktidarı eleştiren kanallara 21 milyon 500 bin lirayı tutan toplamda 71 canice verdi.

• İktidar yanlısı kanallar ise, 100 bin şikayete karşın hiç cinayet almadı.

• RTÜK radyo programcısı Nihat Sırdar’ın “Nihat’la Sivrisinek” programında hükümetin pandemi döneminde topladığı paraların akıbetiyle ilgili yaptığı yayınlama sebebiyle Kafa Radyo’ya idari para cezası verildi.

DÖVİZ KURU DA EKRAN KARARTTI

• TÜRKSAT’ın uydu bedellerini yeni döviz kuru üzerinden fiyatlandırma kararı lokal kanaları zora soktu. Kurdaki yükselme nedeniyle Aralık ayında minimum 5 televizyon kanalı süresiz veya geçici olarak yayınlarını önlemek zorunda kaldı.

• Kağıt ve zorlama maliyetlerini karşılayamayan gazeteler sayfa sayılarını azaltırken, Anadolunun bir çok uygun gazeteler hafta sonu çıkmama ve yayın günlerini azaltma kararı aldı.

• 1800 olan gazete sayısı son beş yılda 900’e düştü. Bu koşul işsiz gazeteci sayısını da arttırdı.

TASARRUF GENELGESİ GAZETELERİ VURDU

• Cumhurbaşkanı imzasıyla yayımlanan “kamuda tasarruf tedbirleri” genelgesi kapsamında millet kurumlarına gazete alımının yasaklanması gazetelerin satmak ve duyuru gelirlerini olumsuz etkiledi.

UCU SARAYA ÇIKAN HER HABERE ERİŞİM ENGELİ

• 2021 kanunsuzluk, usulsüzlük, sus payı, görevi suistimal, kadına yönelik güç, taciz haberlerine karşın erişim engellerinin tepe yaptığı bir sene oldu.

• Erişim engellerini duyuran İfade Özgürlüğü Derneği’nin EngelliWeb paylaşımlarına da yasak getirilirken, bu erişim engellerinin haberleştirilmesine de erişim engellendi.

• Serhat Albayrak, Paradise Papers haberleri ile ilgili açtığı davanın reddine getirilen erişim yasağını duyuran Prof. Yaman Akdeniz’e 100 bin liralık manevi tazminat davası açtı.

• Evrensel Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Fatih Polat’ın, hakkında herhangi bir dava zeka açılmayan bir kitabı tanıttığı yazısına erişim engellendi.

• TÜGVA’nın devlet içinde kadrolaşmaya gittiği ile ilgili haberlere erişim engellendi.

• Dilek Doğan’ın polis kurşunuyla öldürülmesi ile ilgili haberlere erişim engellendi.

• Zindaşti davasıyla ilgili haberlere erişim engellendi.

• Sezgin Baran Korkmaz ve Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü ile ilgili tweetlerin yanı sıra İyi Parti ve CHP’li milletvekillerinin sosyal medya paylaşımları ile haberlerinin de aralarında bulunduğu en düşük 163 öbür içeriğin bulunduğu yüzlerce haber ve sosyal ağ paylaşımı erişime engellendi.

• Yılın son aylarında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin AKP kadar yönetildiği dönemden kalan borçları nedeniyle belediyenin hesaplarına haciz işlemi uygulatan inşaat şirketiyle ilgili 120 habere erişim engelli getirildi.

ÇAKIRÖZER: ENGELLEMELER KALDIRILMALI

CHP’li Çakırözer, açıkladığı rapor sonrasında şu değerlendirmelerde bulundu:

“2021 yılı gazeteciler için mesleklerinin yapılmasını engelleyen bir yıl oldu. Gazeteciler 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü de zorlama ve engellemelerle karşıladı. Gazetelere, gazetecilere, televizyon kanallarına karşın zorlama ve engellemeler arttı. Gazetecilerin nefesi kesildi. Görevini yapan gazeteciler ölümle tehdit edildi. 2021’de erişim engellemeleri yolsuzluk, istismar, bayan cinayetleri, rüşvet gibi birçok gerçeğin üstünün örtülmesi için kullanılırken; gazetecilerin cezaevine girmesi, haber yapmasının engellenmesi kadar haberlere getirilen erişim engelleri de basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkını yok etti. Yazlık, kışlık saraylardan, bürokratların ballı maaşlarından, onlarca VIP uçaktan tasarruf yapmayanlar, bir iki liralık gazeteden tasarrufa gitti. 2022’de halkın haber almasını ve gazetecilerin mesleklerini yapmasını engelleyen her türlü uygulamalar artık son bulmalıdır. Bütün zorluklara karşın basın özgürlüğü ve halkın haber alma hakkı için özveriyle çalışan gazetecilerin mesleklerini yapabilmelerinin önündeki bütün engeller kaldırılmalıdır.”

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir